Login: Hasło: Rejestracja
j.polski english Serwis Turystyczny - http://www.e-gory.info

Kwestionariusz

Małgorzata Musierowicz
"Jeśli nie w Polsce, to tylko w pobliżu" 

Tym razem na pytania Magicznej Polski odpowiada Małgorzata Musierowicz - pisarka zupełnie niesamowita, której twórczość jest szczególnie bliska naszemu sercu. Najbardziej znana jako autorka cyklu powieści, zwanych "Jeżycjadą", w których już od ponad trzydziestu lat po mistrzowsku i w bardzo ciepły sposób przedstawia polską rzeczywistość i niezwykłe życie zwykłych ludzi.

Read more...
 
Stawka większa niż życie Print _CMN_EMAIL_ALT
Contributed by Asia   
O przygodach porucznika (kapitanem został w końcu dopiero na cztery odcinki przed końcem serii) Klossa napisano już wszystko: że komunistyczna propaganda, że genialny scenariusz, że świetna gra, że błędy, że naiwny scenariusz. Ale w niczym to nie zmienia gustów którzy niezmiennie oglądają "Stawkę": ponad trzydzieści emisji w kraju (absolutny rekord polskiej telewizji), kilkadziesiąt za granicą (byłe "demoludy", ale też i Szwecja) mówią wszystko.


Dość rzadko poruszaną kwestią dotyczącą "Stawki" jest dość bliskie podobieństwo sytuacji przedstawionych w poszczególnych odcinkach do rzeczywistych wydarzeń. Widać, że dwaj scenarzyści (Andrzej Szypulski i Zbigniew Safjan), ukrywający się pod pseudonimem "Andrzej Zbych", dobrze postrafili wykorzystać znajomość historii w  swojej twórczości. Wielu wprawdzie będzie polemizować z taką tezą (utożsamianie ze sobą różnych formacji niemieckich, np. SD i Gestapo, błędy w umundurowaniu, itp.), jednak każdy interesujacy się historią II wojny światowej zauważy sporo odniesień.

Osobną kwestią jest sprawa proradzieckiej propagandy, choć w porównaniu z innymi "dziełami" z okresu, od "Czterech pancernych" począwszy, i tak jest stosunkowo niewidoczna. Mowa o związkach z ZSRR jest tylko w kilku odcinkach, w innych pada raczej nazwa "centrala", albo "ciotka Zuzanna".

"Wiem, kim jesteś" - to stosunkowo prosta historia, wykorzystująca klasyczne właściwie wątki dramatyczne: sobowtór, pozorowane samobójstwo, zawiedziona kobieta. Dodatkowo realia frontu wschodniego. Ten odcinek jest niejako wstępem i poziomem nieco odstaje od najwyższego poziomu.

"Hotel Excelsior" - chyba najsłabszy odcinek. Gdańsk, próby przemycania wątków "polskości" miasta, agent zachodniego wywiadu nielojalny wobec "swoich".

"Ściśle tajne" - to początek znakomitej serii. Oto mamy motyw współpracy (bądź rywalizacji) alianckich agentów (Hans Kloss i Rioletto), a także motyw produkcji napędu rakietowego. Przewija się tu postać polskiego profesora, którego Niemcy próbują skłonić do współpracy. W rzeczywistości skład paliwa do rakiet V2 rozpracował polski uczony. W odcinku także po raz pierwszy pojawia się ulubieniec miłośników serialu, Hermann Brunner.

"Cafe Rose" - czyli pojedynek wywiadów w Stambule, który długo pozostał neutralny. Egzotyczna sceneria, przedstawiciele egzotycznych narodów (jednymi z głównych protagonistów są Grek i Gruzin) - odcinek co najmniej przyzwoity. W pamięci pozostaje też scena, w której Edmund Fetting tasuje karty.

"Ostatnia szansa" - wspaniały odcinek, jeden z najlepszych. Ponownie: niemiecki uczony i jego tajne plany są głównym wątkiem fabuły. W odcinku występują piękne kobiety (Iga Cembrzyńska i Ewa Wiśniewska), jest niemiecki oficer, który kiedyś pracował dla polskiego wywiadu (postać w sumie tragiczna). Samochodowy rajd ulicą Karową, jak na ówczesne możliwości, jest widowiskowy.

"Żelazny Krzyż" - świetnie zagrany odcinek, z ciekawą fabułą, wyraźnie nawiązującą do atmosfery terroru i spisku, jaka zapanowała po zamachu na Hitlera w Wolfschanze. Z drugiej strony, na ironię zakrawa fakt, że takie praktyki, oparte na insynuacjach, były przecież też symbolem stalinowskiego Związku Radzieckiego.

"Podwójny nelson" - kolejny znakomity odcinek - i znowu wojenne wątki zbrodni Wehrmachtu z września 1939, polskie uzdrowisko, ruch oporu, brytyjski wywiad... i tajemnicza major Hanna Bosel.

"Wielka wsypa" - seria znakomitych epizodów trwa. Przypadki dentysty Filipka z przedwojennej partii komunistycznej mają wprawdzie wydźwięk propagandowy, ale cała reszta ratuje poziom. Klasyczny motyw muzyczny jest prezentowany w ciekawej aranżacji. Wraca Hermann Brunner, tym razem bardzo komediowo. Fabuła obraca się wokół tajnych planów niemieckiego superczołgu.

"Genialny plan pułkownika Kraffta" - słabsza nieco forma twórców. Tym razem eksploatowany jest temat rodzin, które w warunkach polsko-niemieckiego pogranicza. Dwaj bracia-bliźniacy w sytuacji, gdy jeden wybiera polskość, drugi uważa się za Niemca.

"W imieniu Rzeczypospolitej" - powrót do wielkiego grania. Słabością odcinka jest ewidentne propagandowe przeinaczenie faktów - wyroki "w imieniu Rzeczypospolitej" mają wydawać wysłannicy z Moskwy. Jednakowoż wspaniała obsada i wartka akcja ratują wszystko z naddatkiem.

"Hasło" - klasyczny odcinek z niezapomnianym "w Paryżu najlepsze kasztany są na placu Pigalle". Tym razem Hans Kloss niemal wpada, ale wychodzi z opresji obronną ręką i przy okazji pomaga odbić więźnia francuskiego ruchu oporu.

"Zdrada" - i znowu wyraźne odniesienia historyczne. Znów spiski niemieckich generałów, próby kontaktów z alianckim wywiadem via neutralny kraj (Szwecja) i admirał Canaris w tle, o którym wiadomo, że w zwycięstwo III Rzeszy zwątpił bardzo wcześnie.

"Bez instrukcji" - wariacja na temat zbombardowania bazy w Pennemuende po tym, jak wywiad AK zdobył o niej informacje. W odcinku nalot się nie udaje, więc Hans Kloss zmuszony jest samodzielnie, bez instrukcji, dokonać sabotażu. Przy okazji pojawia się wątek niemieckich szpiegów wysyłanych do Anglii.

"Edyta" - dla wielu najlepszy odcinek. Zima 1945 roku. Agent J-23 niespodziewanie napotyka kuzynkę, w której kochał się prawdziwy Hans Kloss. Co gorsza, sam się w niej zakochuje. Edyta zna czarną tajemnicę Brunnera. Odcinek toczy się w zawrotnym tempie i zakończenie jest prawdziwie emocjonujące.

"Oblężenie" - Hermann Brunner i Hans Kloss w oblężonym porcie Tolberg - co jest wyraźną aluzją do Kołobrzeg/Kolberg. J-23 dekonspiruje się przed Brunnerem, ale w ostatniej chwili umyka z pułapki. Brunner również. Kloss spotyka też Agnieszkę, którą spotykamy już wcześniej w odcinku "Ostatnia szansa". Ciągle wysoki poziom.

"Akcja Liść Dębu" - trochę jakby echo operacji Market-Garden. Oddział spadochroniarzy musi uchwycić most, do którego zmierzają oddziały pancerne. Przy tym wszystkim kolejny raz zdemaskowany J-23, francuska miłość rozstrzelanego porucznika, wątek ucieczki Niemców przed nadchodzącą Armią Czerwoną. Odcinek trzyma poziom.

"Spotkanie" - serial w dwóch ostatnich odcinkach rozkwita wszystkimi swoimi waletami. Koniec wojny coraz bliżej, Niemcy ukrywają ostatnie tajemnice III Rzeszy, Kloss na krawędzi kolejnej dekonspiracji, znów rywalizacja wywiadów.

"Poszukiwany gruppenfuehrer Wolf" - ukoronowanie serii, z pewnością jeden z najlepszych odcinków. Wojna się kończy, J-23 poszukuje niemieckiego zbrodniarza w obozie jenieckim. Do niewoli razem z nim trafia jednak także Brunner, który już zna prawdę o Klossie. Rozwiązanie zaskakuje, smak psuje tylko nieco nachalne prezentowanie Amerykanów jako prostaków i "tych złych".

Wspaniała ścieżka dźwiękowa to kolejny walor serialu. Kompozycja Jerzego Matuszkiewicza jest dziś popularnym dzwonkiem na telefony komórkowe. Ale tak naprawdę największym walorem serialu jest znakomita gra aktorów. Nie ma tym nic dziwnego, przez poszczególne odcinki przewinął się cały panteon wspaniałego pokolenia aktorów, wychowanych jeszcze przez przedwojennych profesorów: odtwarzający tytułową rolę Stanisław Mikulski, grający Brunnera Emil Karewicz, Barbara Brylska, Iga Cembrzyńska, Krzysztof Chamiec, Maciej Damięcki, Mariusz Dmochowski, Jan Englert, Krystyna Feldman, Edmund Fetting, Ryszard Filipski, Aleksander Fogiel, Wińczysław Gliński, Ignacy Gogolewski, Władysław Hańcza, Leszek Herdegen, Janusz Kłosiński, Władysław Kowalski, Edward Lubaszenko, Gustaw Lutkiewicz, Zdzisław Maklakiewicz, Wiesława Mazurkiewicz, Leon Niemczyk, Jerzy Nowak, Marian Opania, Bronisław Pawlik, Witold Pyrkosz, Mieczysław Stoor, Jerzy Trela, czy Ewa Wiśniewska. Z powodzeniem można wymienić jeszcze kilkunastu.

I to właśnie dlatego J-23 znowu nadaje! Jak przyznali sami autorzy scenariusza, Hans Kloss miał być odpowiedzią na Jamesa Bonda (serial powstał w 1964 roku). Skromność środków technicznych zmusiła reżyserów serialu (Janusz Morgensterna i Andrzej Konica) do szukania atrakcyjności gdzie indziej.


 
< Prev
Projekt i Wykonanie : www.vr24.pl - Wirtualne wycieczki i panoramy