|
Według powszechnie przyjętego poglądu, pierwszym
Europejczykiem, który dotarł do Chin był Marco Polo w 1271 roku.
Czasami przyznaje się, że tak naprawdę sławę tę zawdzięcza swoim
opowieściom, a pierwsi byli tam jego bracia i ojciec ok. 1254 roku.
Tymczasem... dziesięć lat wcześniej dotarł tam pierwszy Polak - mnich
Benedykt z zakonu franciszkanów we Wrocławiu, w wyprawie Giovanniego da
Pian del Carpine, mającej za zadanie chrystianizację Mongołów!
Benedykt
Polak urodził się ok. 1200 roku w
Wielkopolsce, w młodości wstąpił do zakonu franciszkanów, do klasztoru
we Wrocławiu. Po śmierci księcia Henryka Pobożnego pod Legnicą w 1241
roku, kiedy to lekka jazda mongolska rozbiła ciężką jazdę książąt
śląskich, poczucie klęski w Europie było tak ogromne, że papież
Innocenty IV zdecydował się wysłać poselstwo do chana mongolskiego.
Kierownictwo objął wspominany Giovanni da Pian del Carpine, prowincjał
franciszkanów na Polskę. Wyprawa ruszyła z Lyonu i w 1246 roku dotarła
do Wrocławia, gdzie dołączył do niej Benedykt. Miał być tłumaczem w
pierwszej fazie wyprawy, jako że znał język ruski. Potem trasą przez
Łęczycę, Kijów, Kaniów, dotarli nad Wołgę, na dwór Batu-chana. Dalej
droga prowadziła przez Azję Środkową, podnóże Karakorum, aż do letniej
siedziby chanów mongolskich nad rzeką Orchon. Wyprawa trafiła akurat na
intronizację Gujuk - chana. Ceremonia trwała tydzień i przebiegała z
wielkim przepychem. Tam wręczono też chanowi pismo papieża, wzywające
Mongołów do zaprzestania najazdów i przyjęcia chrześcijaństwa.
Postulaty te zostały, oczywiście odrzucone. W odpowiedzi Gujuk wręczył
posłańcom list, w którym wzywał papieża do złożenia hołdu. Poselstwo
ruszyło w drogę powrotną.
Chociaż misja nie osiągnęła celów przed nią stawianych, miała jednak
niezwykłe znaczenie ze względu na walory poznawcze. Benedykt, który
prowadził kronikę wyprawy, pozostawił liczne i ciekawe uwagi na temat
obyczajów napotykanych ludów, jak również opisy krain geograficznych.
Nie licząc opisów wybrzeży, przekazywanych przez żeglarzy, były to
pierwsze informacje o obszarach Azji na wschód od Syr-Darii, położonych
w głębi kontynentu. Można przyjąć, że był Benedykt pierwszym polskim
tłumaczem i podróżnikiem światowej sławy.
|
