|
Wielkosobotni obyczaj składania święconki, jak to tłumaczymy także w innych miejscach, jest ściśle z wiązany z historycznym kryzysem żywieniowym końca zimy oraz uroczystym zakończeniem Wielkiego Postu. Dodatkowo nałożyły się elementy wierzeń słowiańskich i ludowych. Tak więc skład koszyka, z którym w Wielką Sobotę dzieci (i nie tylko) obowiązko maszerują w Wielką Sobotę do kościoła ma swoją ściśle określoną symbolikę.
I tak, tradycyjny baranek, wykonany zwykle z chleba lub cukru, to oczywiście symbol najwyższej ofiary, jaką złożył Syn Boży za ludzkość, symbol wielokrotnie przewijający się w Biblii. To baranka przynosi Abrahamowi anioł, ratując od ofiary Izaaka, to znak z krwi baranka chroni żydowskie domy podczas plag egipskich. Barankiem Bożym jest też sam Jezus Chrystus.
Chleb to symbol Bożego ciała, zgodnie ze słowami Zbawiciela z ostatniej wieczerzy. Jaja
w wielu cywilizacjach i kulturach uchodzą za symbol płodności, dostatku
i urodzaju i mają je zapewnić w nadchodzącym roku. Pamiętać przy tym
należy, że rok kalendarzowy zaczynający się w styczniu to stosunkowo
późna, rzymska innowacja, wcześniej za początek roku uważano początek
wiosny, który zbiega się czasowo z Wielkąnocą. Kiełbasa i produkty
mięsne to symbol dostatku. Mięsa z reguły pod koniec zimy już prawie
nie było, w okresie Wielkiego Postu jadano je z rzadka, bądź wcale,
więc jego pobłogosławienie miało zapewnić jego obfitość w nadchodzącym
roku. Chrzan, jako korzeń i przyprawa, miał także zapewnić urodzaj płodów rolnych. Sól
wreszcie, jako przyprawa smakowa, ale i konserwant, była przez wiele
stuleci niezwykle cenna i droga - w niektórych okresach jej cena
równała się cenie srebra - stąd na przykład bywały okresy w historii
Polski, kiedy 40% dochodów skarbca królewskiego generowały dwie
kopalnie soli - w Bochni i Wieliczce. Miała zatem sól symbolizować
bogactwo materialne. Pamiętać też należy o korzeniach biblijnych i
słowach Pana Jezusa - "bądźcie solą tej ziemi".
|